Oświadczenie o powierzeniu pracy – ile miesięcy można zatrudniać cudzoziemca?
Ten artykul jest rozszerzeniem: Limity czasowe oświadczenia – 24 miesiące w ciągu kolejnych 36 miesięcy
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi to uproszczona procedura umożliwiająca legalne zatrudnienie obywateli wybranych państw spoza Unii Europejskiej. Rozwiązanie to cieszy się dużą popularnością wśród polskich pracodawców, zwłaszcza w sektorach wymagających sezonowego lub krótkoterminowego wsparcia kadrowego. Kluczowym aspektem tej procedury są limity czasowe, które określają maksymalny okres, przez jaki cudzoziemiec może pracować na podstawie oświadczenia.
Znajomość limitów czasowych jest niezbędna zarówno dla pracodawców, jak i cudzoziemców. Przekroczenie dopuszczalnego okresu zatrudnienia może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi, w tym odpowiedzialnością administracyjną oraz utratą możliwości dalszego korzystania z uproszczonej procedury.
Przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu pracy
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2023 poz. 735 ze zm.). Procedura ta dotyczy obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Ukrainy i Uzbekistanu. Pracodawca, który zamierza zatrudnić cudzoziemca na podstawie oświadczenia, musi zarejestrować dokument w powiatowym urzędzie pracy przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca.
Oświadczenie uprawnia do wykonywania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, jednak wyłącznie przez określony czas. Przepisy jasno określają maksymalny okres zatrudnienia w ramach tej procedury.
Limity czasowe zatrudnienia cudzoziemca
24 miesiące w ciągu 36 miesięcy
Zgodnie z art. 88z ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec może wykonywać pracę na podstawie oświadczenia przez maksymalnie 24 miesiące w ciągu kolejnych 36 miesięcy. Limit ten dotyczy łącznego okresu zatrudnienia u wszystkich pracodawców w Polsce, a nie tylko u jednego podmiotu.
Oświadczenie o powierzeniu pracy można stosować w przypadku prac niewymagających zezwoleń na pracę, głównie w sektorach takich jak rolnictwo, budownictwo, gastronomia czy usługi. Procedura ta nie jest przeznaczona dla zatrudnienia długoterminowego.
Tabela: Zasady zatrudnienia na podstawie oświadczenia
| Kategoria | Obywatele państw uprawnionych | Maksymalny okres pracy | Okres referencyjny |
|---|---|---|---|
| Oświadczenie | Armenia, Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Ukraina, Uzbekistan | 24 miesiące | 36 miesięcy |
Przykłady obliczeń czasu pracy
Przykład 1: Okres zatrudnienia cudzoziemca
Cudzoziemiec rozpoczął pracę na podstawie oświadczenia 1 stycznia 2024 r. i pracował nieprzerwanie przez 18 miesięcy do 30 czerwca 2025 r. Następnie podjął kolejną pracę od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. (12 miesięcy). W okresie 36 miesięcy (od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r.) łączny czas pracy wynosi 30 miesięcy, co przekracza dopuszczalny limit. Pracodawca nie może zarejestrować kolejnego oświadczenia przed upływem okresu referencyjnego.
Przykład 2: Przerwy między zatrudnieniem
Cudzoziemiec pracował na podstawie oświadczenia przez 12 miesięcy, następnie miał 6 miesięcy przerwy, po czym ponownie podjął pracę na 12 miesięcy. Łączny czas pracy w ciągu 36 miesięcy wynosi 24 miesiące – limit nie został przekroczony. Przerwy w zatrudnieniu nie resetują okresu referencyjnego, ale pozwalają na rozłożenie pracy w ramach dopuszczalnego limitu.
Kiedy zmieniają się limity?
Limity czasowe mogą ulec zmianie w wyniku nowelizacji przepisów lub wprowadzenia szczególnych rozwiązań prawnych, np. w sytuacjach kryzysowych. Przykładem jest czasowa liberalizacja przepisów w okresie pandemii COVID-19 czy w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Zmiany mogą dotyczyć zarówno długości okresu zatrudnienia, jak i katalogu państw objętych uproszczoną procedurą.
Dla pracodawców oznacza to konieczność stałego monitorowania przepisów oraz weryfikacji, czy zatrudniany cudzoziemiec nie przekroczył ustawowego limitu. Cudzoziemcy powinni natomiast śledzić swój łączny czas pracy w Polsce, aby uniknąć nielegalnego zatrudnienia.
Terminy na rok 2026
W związku z planowanymi zmianami w prawie pracy dotyczącymi zatrudniania cudzoziemców, należy spodziewać się dalszych modyfikacji przepisów w zakresie oświadczeń. W 2026 roku mogą wejść w życie nowe regulacje, które wpłyną na długość dopuszczalnego okresu pracy, procedurę rejestracji oświadczeń oraz obowiązki pracodawców.
Planowanie zatrudnienia cudzoziemców na kolejne lata powinno uwzględniać możliwe zmiany legislacyjne, w tym ewentualne skrócenie lub wydłużenie okresu pracy na podstawie oświadczenia oraz zmiany w katalogu państw uprawnionych do korzystania z tej procedury.
Wnioski
- Maksymalny okres zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia wynosi 24 miesiące w ciągu 36 miesięcy.
- Limit dotyczy łącznego czasu pracy u wszystkich pracodawców w Polsce.
- Przekroczenie limitu skutkuje brakiem możliwości dalszego zatrudnienia na podstawie oświadczenia.
- Monitorowanie czasu zatrudnienia jest kluczowe dla legalności pracy cudzoziemca.
- Pracodawcy powinni na bieżąco śledzić zmiany przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców.
Dodatkowe zasoby
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2023 poz. 735 ze zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi
- Wytyczne powiatowych urzędów pracy dotyczące rejestracji oświadczeń